Weblog

Onder Vuur in Noord-Jemen

dinsdag 19 januari 2010

   

De echte oorlog in Jemen woedt tussen het leger en de sjiitische rebellen in het noorden. Het conflict kan de stabiliteit op het hele Arabische schiereiland ernstig in gevaar brengen. Leuk om te weten voor de Jemen-conferentie volgende week in Londen... Bij vijftien militaire wegafzettingen moet ik stoppen voordat ik het meest verborgen oorlogsgebied in het Midden-Oosten nader: die tussen het regeringsleger van Jemen en de Houthi-rebellen. Bij elke controlepost duwt een militair onderzoekend zijn hoofd door het portierraam. Al zes jaar verzetten in dit woeste bergland aanhangers van de conservatieve Zaydaïsme, een stroming binnen de sjiitische islam, zich tegen de centrale regering. Pottenkijkers worden door beide partijen niet gewaardeerd.

Zelfs met de juiste papieren loopt het bijna mis. Bij een zo´n controlepost, op luttele kilometers van de grens met Saoedi-Arabië, schieten militairen op een passerende truck. Als meegevoerde munitiekisten op de laadvloer vlam vatten, mitrailleert een hagelbui kogels de wijde omgeving. Een uur en vijf doden later resten alleen twee uitgebrande autowrakken op de onheilsplek. 'De militairen dachten dat de wapens werd verkocht aan de rebellen,' verklaart een medewerker van de Jemenitische inlichtingendienst in de frontstad Harad. De droge wind voert het geluid aan van inslaande granaten.

Drie controleposten verder zittend voor zijn tent in het ontheemdenkamp Mazrak temidden van schaars begroeide heuvels verhaalt Mohammed Naser Mohammad (58) uit het dorp Dhewib hoe hij zijn dochter Shaqah (30) en drie kleinkinderen van 9, 10 en 12 jaar verloor bij een bombardement. 'Er kwamen vliegtuigen over en een projectiel raakte ons huis.' Een kleinkind werd levend terug gevonden onder de puinhopen. Hij toont hij diens foto van een ernstig gewond gezicht. De grootvader ontkent dat de familie van zijn dochter de rebellen steunde. 'We vechten juist tegen hen.' Hij verbijt zich want de aanval die in één klap zijn bestaan verwoestte, kwam van zijn bondgenoot, de regering. 'De rebellen hebben geen vliegtuigen.'

Zes maanden na het begin van het legeroffensief op 11 augustus onder de veelzeggende naam 'verschroeide aarde' is het opstandelingengebied, zo groot als Nederland, een humanitaire ramp,' verzekert een hulpverlener die anoniem wil blijven. 'Er zijn geen medische voorzieningen voor zo'n vierhonderdduizend bewoners in en rond de provinciehoofdstad Sada'a.'

Inmiddels is de rebellenleider Abdul Malik al Houthi afgelopen december omgekomen. Zijn broers Yahia en Abdul hebben de touwtjes in handen, maar met minder succes. Gebrek aan een centrale commandostructuur heeft de rebellengroep, die naar schatting uit een paar duizend manschappen bestaat, bij veel inwoners inmiddels impopulair gemaakt. Abdullah Ali Hussein (40) een qatboer uit al Maladeedh pakte zijn zes kinderen en rende weg. 'De rebellen dwingen je om mee te vechten.'

Volgens regeringsbronnen houden ze al maanden lang vijf Duitsers, waaronder drie kinderen, en een Brit als gijzelaar vast. Niemand durft een serieuze schatting te maken van het aantal doden sinds het oplaaien van de gevechten een half jaar geleden. Het moet in de honderden lopen.

Inmiddels draagt de strijd in Noord-Jemen een internationaal karakter omdat de luchtmacht van buurland Saoedi-Arabië de Jemenitische regering helpt met luchtaanvallen op rebellenposities. Hun F'16 gevechtsvliegtuigen gieren regelmatig door het wolkendek en verdwijnen in noordelijke richting. Door grensoverschrijdende acties van beide partijen op dorpen en legerbases zouden sinds november naar inmiddels zo'n honderd Saoedische militairen op het leven zijn gekomen. Het conflict dreigt uit te groeien tot een heuse proxy-war, een oorlog bij volmacht, waarbij de twee grootste olieproducenten van de wereld recht tegenover elkaar staan. Iran steunt haar sjiitische geloofsgenoten en Saoedi-Arabië de Jemenitische regering. De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad ontkent overigens iedere militaire betrokkenheid en verwijt Saoedi-Arabië van broedermoord op medemoslims 'met bommen en machinegeweren'.

De Nederlands-Egyptische onderzoeker dr. Khaled Fattah spreekt in de hoofdstad Sana'a liever van een multi-dimensionaal  probleem. Daarbij botsen niet alleen de twee stromingen in de islam: de soennieten en de sjiiten die zich in Jemen voelen achtergesteld. Ook spelen pure commerciële belangen mee. De grootste wapenhandelaar van het land is de broer van de gouverneur van de getroffen provincie Sada'a. 'De chaos maakt lucratieve smokkel mogelijk van benzine, drugs als qat en alcohol.' Eind januari staan vredesonderhandelingen op het programma. Zowel de Houthi-rebellen als de regering hebben aangekondigd aan te schuiven. Maar voor waarnemers wordt dit gezien als tijdrekken. Vijf eerdere vredespogingen sinds 2004 zijn mislukt. Onomwonden zei president Ali Abdullah Saleh in augustus dat hij van plan was 'het kanker dat bestaat in de provincie Sada'a voor eens en altijd uit te roeien.

Even buiten de stad Harad bouwt Philippe Sacher, head of fieldoffice van vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties UNHCR, aan een derde opvangkamp. 'De laatste weken melden zich honderd families per dag, zegt hij. 'Het aantal ontheemden schat de UNHCR inmiddels op 200.000 mensen.'

Het artikel Onder vuur in Noord-Jemen, met extra foto's, kunt u lezen in De Pers. Het is deel één in de serie 'Vergeten Oorlogen' die ik dit jaar maak. Het idee kwam voordat een Nigeriaan het lumineuze idee kreeg om explosieven -made in Jemen- in zijn onderbroek te stoppen en daarmee op kerstdag naar Detroit te vliegen. Dus helemaal onbekend is de strijd inmiddels niet meer door alle internationale aandacht voor het land. Toch behoren door regeringstegenwerking bezoeken aan de grens van het oorlogsgebied tot een zeldzaamheid.    

De foto nam ik van een prachtig meisje in het ontheemdenkamp Mazrak. Terwijl al haar leeftijdsgenoten als bijen rond mij zoemden, stond ze daar alleen peinzend op de vlakte.

 

Check Arnold Karskens

De 15 plus Boeken van Arnold

Cover voor

2019. Alle pijn van de wereld. Een roman over oorlogsverslaggeving die de kern én de gevolgen van een goddelijke gekte blootlegt. Bestel

kleine cover zwart

2019/2018/2017. Een opzienbarende verzameling van fouten, halve waarheden en hele misleidingen door de NOS. Bestel

S11chermafbeelding 2018-06-06 om 21.05.56 kopie

2018. Operatie laat niets in leven. (ism Henk Willem Smits) Het bizarre leven van Guus Kouwenhoven, Nederlands grootste oorlogsmisdadiger van de laatste decennia. Bestel

nepnieuws scan boek kopie

2018: Nepnieuws explosie. Desinformatie in de Nederlandse media (bijdrage). Bestel

Help, er staat een terrorist in de keuken - door Arnold Karskens

2016. Help, er staat een terrorist in mijn keuken - tips en overlevingslessen bij een terreuraanslag thuis, op het werk of op het terras. Bestel 

journalist-te-koop-arnold-karskens
2016: Journalist te koop, over de onafhankelijke journalistiek die zwaar onder druk staat. Hoe corrupt zijn onze media? Bestel.
 
boekzor
2014. Medeverantwoordelijkheid van de vader van Koningin Máxima bij honderden verdwijningen in Argentinië. Bestel.
 
boekcover2
2014. Hét overlevingshandboek voor gevaarlijke gebieden Bestel
 
2012. De jacht op Gestapo-man Klaas Carel Faber. Bestel
 

rebellen-met-een-reden

   
   

2009. Het verhaal van Nederlanders die vochten onder vreemde vlag. 

ak47_160x241

 

 

 

 

 

 
 
 
 
2007."Oorlog is goed voor slechte mensen" en 46 andere vlijmscherpe columns gepubliceerd in het veteranenblad CheckPoint van QV Uitgeverij!
 
geen_cent_spijt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2006. Het verhaal over de grootste leverancier van grondstof voor gifgas aan Saddam Hoessein. Bestel

onze-man-in-bagdad

 
 

 

 

 

 

 

 

 

2003. Onze man in Bagdad. Dagboekaantekeningen uit een belegerde stad in maart & april 2003.

reizen-langs-de-frontlijn

 

 

 

 

 

 

 

 

2002. Een overlevingshandboek voor journalisten, hulpverleners en avonturiers.

pleisters-op-de-ogen

 

 

 

 

 

 

 

 

2001. Pleisters op de ogen, pleister op de mond. De geschiedenis van de Nederlandse oorlogsverslaggeving van Heiligerlee tot Kosovo.

berichten-van-het-front

 

 

 

 

 

 

 

 

1995. Autobiografische verhalen uit de oorlog.

 

Voor de volledige lijst zie KB.nl of Klik hier voor meer info over deze boeken