Diplomaten & de SS

In ‘Aantekening voor de ambassadeur’ prijkt de naam ‘J. Olij + echtgenote’ tussen Nederlanders woonachtig in de provincie Mendoza. De lijst werd omstreeks 1952 opgemaakt. Toch duurde het tot 1988 voordat het eerste uitleveringsverzoek aan Argentinië werd ingediend. Jan Olij vocht al vrijwilliger aan het oostfront en joeg als lid van de de Grüne Polizei op onderduikers en verzetsmensen. In 1949 werd hij bij verstek tot 20 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Eerder wist hij na een ontsnapping via Spanje naar Argentinië te ontkomen. Zijn ‘Libreta de enrolamiento del ciudano’ toont dat Olij op 6 juli 1952 in de westelijke provincie Mendoza stond ingeschreven.

Spencer Olij, de zoon van Jan Olij, vertelde tegenover mij dat er een warme band bestond tussen zijn vader en toenmalige Nederlandse diplomaten. ‘Zij zorgden voor de papieren die hij nodig had voor het aanvragen van zijn Argentijnse nationaliteit.’ Zijn oorlogsverleden was bekend bij hen, zegt Spencer.

In een reactie deelt woordvoerder Christoph Prommersberger van Buitenlandse Zaken mee:’ Het klopt dat de Nederlandse ambassade in Argentinië enige tijd op de hoogte was van de verblijfplaats van de oorlogsmisdadiger Olij.’ Maar voegt hij er cryptisch aan toe: ‘ik kan op grond van de stukken die ik tot nog toe heb ingezien niet met 100% zekerheid zeggen dat de ambassadeur niet op de hoogte wat van het oorlogsverleden van Olij, maar ook niet dat dat wel zo was.’ 

Olij ontsprong vaker arrestatie. Toen hij in 1958 korte tijd in de West-Duitse stad Recklimghausen verbleef, maakten oud-verzetsman Harry Tromp en journalist, en later commissaris van de Koningin, Han Lammers, dat bekend bij de Amsterdamse politie, maar ook toen werd niet ingegrepen. Jan Olij stierf op 8 mei 1996 in Buenos Aires.

Lees hier hele verhaal.

De foto toont Buenos Aires anno 2009. Decennia lang een oord voor Nederlandse boeven.