Anraat & Irak

Teeven, voormalig officier van justitie, ´gaat stappen ondernemen’ nu het hoogste rechtscollege van Nederland heeft besloten geen schadevergoeding toe te kennen aan gifgasslachtoffers uit Irak en Iran. De behandeling van zo’n zaak zou ’te ingewikkeld’ zijn. De nationale wetgeving in die landen moet dan worden meegewogen. Teeven: ‘Ik wil de rechten van slachtoffers beter verankeren in de wet.’ Hij gaat hiervoor na het reces een wetsvoorstel indienen. Mogelijk wordt de Wet Internationale Misdrijven aangepast. 

Teeven en ik hebben samengewerkt bij de veroordeling van Neerlands grootste oorlogsmisdadiger. Ik bracht Van Anraat in de publiciteit, zie mijn boek ‘Geen cent spijt’. Fred Teeven zorgde voor de aanklacht die F.C.A. achter de tralies bracht. U weet het vast nog: De Nederlandse zakenman Frans van Anraat (geboren in Den Helder en inmiddels 66 jaar) leverde tussen oktober 1984 en januari 1989 volgens schattingen van de Verenigde Naties 1117 ton thiodiglycol, een grondstof voor het blaartrekkende mosterdgas, aan de Iraakse dictator Saddam Hoessein. Door deze jarenlange illegale handel zouden naar schatting 120.000 doden en gewonden zijn gevallen. Overlevenden kampen nog dagelijks met gezondheidsproblemen, zoals moeizame ademhaling en huidirritaties.

Advocate Liesbeth Zegveld, die zestien slachtoffers vertegenwoordigt, noemt de afwijzing van een schadevergoeding door de Hoge Raad teleurstellend. ‘Het kan toch niet zo zijn dat slachtoffers van een internationaal misdrijf in Nederland de deur wordt gewezen?’ Het Internationaal Strafhof en het Cambodja Tribunaal erkennen wel de rechten van gedupeerden van oorlogsmisdaden, zei ze gisteren tegen mij. ‘We gaan nu zelf een civiele vordering indienen voor slachtoffers uit acht dorpen waarvan vaststaat dat die met de chemicaliën van Van Anraat zijn bestookt.’

Frans van Anraat uit Den Helder werd in december 2005 veroordeeld tot vijftien jaar cel wegens medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden. In hoger beroep werd deze straf in mei 2007 verhoogd tot zeventien jaar. De Hoge Raad verminderde gisteren de straf weer met zes maanden, vanwege de lange behandeling in cassatie. De Hoge Raad bevestigde dat de Nederlandse rechter de rechtsmacht heeft om over oorlogsmisdaden van een Nederlandse burger begaan in het buitenland te oordelen.

Ander nieuws uit Irak is de terugtrekking van Amerikaanse militairen uit de Iraakse steden. Dat zal de oorlog niet direct doen stoppen, voorspelde ik gisteren in het VRT- duidingsprogramma Ter Zake. Dat kunt u hier (Terzake  30/6/2009) terugzien.

Foto van brandend Bagdad in april 2003 gezien vanuit kamer 1004 van het Palestine Hotel. De Irakezen staken olie in brand om de Amerikanen het zicht te ontnemen bij luchtaanvallen. Veel heeft het niet geholpen. Op 9 april rolden de tanks het centrum in.